Bàn ghế cafe sắt có bị gỉ không? Lớp sơn nào chịu được ngoài trời

Trên tờ báo giá bàn ghế cafe, dòng chữ hay gặp nhất là "khung sắt sơn tĩnh điện". Người mua gật đầu cho qua vì nghe có vẻ chắc chắn, rồi tám tháng sau gọi lại hỏi vì sao chân ghế ngoài hiên đã nổi mấy vệt nâu. Bàn ghế cafe sắt có bị gỉ không là câu hỏi xưởng nghe gần như mỗi tuần, và câu trả lời không nằm ở chữ "sắt" mà nằm ở phần thông số ít ai đọc kỹ: bề mặt được xử lý thế nào trước khi sơn, lớp sơn dày bao nhiêu, và chỗ đặt có nước đọng hay không.

Xưởng Hoàng Thành Tín làm bàn ghế cafe sắt cho quán trong nhà lẫn ngoài trời, nên phần dưới viết theo đúng thứ tự một bộ khung sắt đi qua trong xưởng, chứ không theo lời quảng cáo.

Bàn ghế cafe sắt HTT 21 — khung sơn tĩnh điện đen, ghế đan nan thoáng nước

Bàn ghế cafe sắt có bị gỉ không, câu trả lời ngắn

Có. Sắt là kim loại, gặp oxy và hơi nước thì phản ứng, không có ngoại lệ. Điều một bộ bàn ghế tốt làm được không phải là chống lại phản ứng đó, mà là ngăn không cho nước chạm tới bề mặt sắt. Toàn bộ công nghệ xử lý bề mặt và sơn phủ chỉ phục vụ một mục tiêu: dựng một lớp màng kín, bám chắc, không nứt.

Nói cách khác, câu hỏi đúng là "lớp màng này giữ kín được bao lâu ở chỗ đặt của quán tôi". Một bộ khung sắt trong nhà máy lạnh gần như không có cơ hội gỉ. Cũng bộ đó kê sát mép hồ, chân ghế ngâm trong vũng nước sau mưa, thì thời gian tính bằng mùa chứ không tính bằng năm.

Gỉ bắt đầu từ đâu trên một bộ bàn ghế sắt

Gỉ hầu như không nổi lên giữa mặt phẳng ống sắt. Nó bắt đầu ở những chỗ lớp sơn mỏng nhất hoặc bị phá:

• Đầu ống chân ghế. Chỗ cắt ống là mặt sắt trần. Không bịt nút nhựa thì nước mưa chui vào lòng ống rồi đọng lại, gỉ ăn từ trong ra — khi bạn nhìn thấy thì đã muộn.
• Mối hàn. Nhiệt hàn làm cháy lớp xử lý bề mặt quanh mối. Mối không được mài nhẵn và làm sạch xỉ thì sơn bám kém, đây là điểm bong đầu tiên.
• Vết va đập. Ghế kéo lê trên nền gạch, va vào bậc thềm, rơi khi xếp chồng. Mỗi vết sứt là một lỗ thủng trên màng sơn.
• Chỗ bắt vít, lỗ khoan. Nếu khoan sau khi sơn, mép lỗ là sắt trần.
• Mặt dưới mặt bàn. Ít ai lau, nước đọng lâu nhất, và cũng là chỗ xưởng làm ẩu hay sơn mỏng vì "không ai nhìn thấy".

Ghi nhớ năm chỗ này, vì phần nghiệm thu cuối bài sẽ quay lại đúng từng điểm.

Bàn ghế cafe sắt HTT 20 — dáng Tolix sơn trắng, vết bong lộ rõ nên dễ phát hiện sớm

Sơn tĩnh điện trên bàn ghế cafe sắt khác sơn dầu chỗ nào

Hai loại khác nhau ngay từ dạng vật liệu. Sơn dầu là sơn lỏng pha dung môi, quét hoặc phun rồi để khô tự nhiên. Sơn tĩnh điện là bột nhựa khô được tích điện rồi phun lên khung sắt đã nối đất; bột bám nhờ lực hút tĩnh điện, sau đó cả khung đi qua lò sấy để bột chảy ra và đóng rắn thành màng liền.

Một điểm hay bị hiểu sai: sơn tĩnh điện không phải bùa hộ mệnh. Nếu khung chưa được tẩy dầu mỡ và xử lý hóa chất trước khi phun bột, màng sơn dù dày vẫn bong từng mảng sau vài tháng, bên dưới là lớp gỉ đã âm thầm phát triển. Chất lượng nằm ở khâu chuẩn bị bề mặt nhiều hơn ở bản thân lớp bột.

Nếu quán thiên về chất mộc và muốn phối kim loại với gỗ, xem thêm dòng bàn ghế sắt gỗ — phần khung vẫn theo đúng quy trình trên.

Đọc thông số lớp sơn bàn ghế cafe sắt: dày bao nhiêu là đủ

Có ba thông số đáng hỏi và một cách kiểm tra không cần máy móc.

Độ dày màng sơn

Độ dày đo bằng micromet (µm), hàng ngoài trời luôn cần dày hơn hàng trong nhà vì phải có biên an toàn cho tia UV và mưa. Bạn chỉ cần hỏi thẳng: "bộ này sơn dày bao nhiêu micron, dùng bột nội thất hay ngoại thất". Xưởng làm thật trả lời được ngay. Nơi trả lời vòng vo kiểu "sơn kỹ lắm anh" là nơi bạn nên hỏi thêm.

Loại bột: nội thất hay ngoại thất

Bột ngoại thất có phụ gia chống tia cực tím, giữ màu và độ bóng lâu hơn khi phơi nắng. Bột nội thất rẻ hơn, nhưng ra nắng vài mùa là bề mặt phấn hóa: sờ vào thấy bụi màu bám tay, và khi lớp ngoài đã phấn thì nước bắt đầu tìm đường vào trong. Đây là khác biệt lớn nhất giữa hai bộ nhìn giống hệt nhau nhưng chênh giá.

Độ bám và cách tự thử

Ngành sơn có phép thử ô bàn cờ: rạch lưới trên màng sơn, dán băng keo rồi giật, xem sơn có bị kéo theo không. Cách nhẹ nhàng hơn cho hàng mới: lấy móng tay miết mạnh vào mối hàn và mép ống. Sơn tốt trơ ra, sơn kém lộ sắt ngay.

Bàn ghế cafe sắt HTT 19 — khung thanh mảnh, ít tiết diện đọng nước thì màng sơn đỡ chịu áp lực

Xử lý bề mặt trước khi sơn: mạ kẽm và phosphat hóa

Đây là phần quyết định nhưng vô hình với người mua, vì sau khi sơn xong thì hai bộ làm kỹ và làm ẩu trông y hệt nhau. Một khung sắt đi đúng quy trình sẽ qua các bước:

1. Tẩy dầu mỡ. Ống sắt từ nhà máy luôn có dầu bảo quản. Không tẩy sạch thì sơn bám trên dầu chứ không bám vào sắt.
2. Tẩy gỉ. Bằng hóa chất hoặc phun bi. Bỏ qua là chôn sẵn ổ gỉ dưới lớp sơn.
3. Phosphat hóa. Tạo lớp muối phosphat mịn làm chân bám cho sơn. Đây là bước hay bị cắt nhất khi cần hạ giá.
4. Sấy khô, phun bột, sấy đóng rắn. Còn ẩm mà phun là màng rỗ; sấy non lửa thì màng giòn.

Với hàng đặt sát biển hoặc gần hồ bơi, có thể yêu cầu thêm mạ kẽm nhúng nóng trước khi sơn. Lớp kẽm đóng vai trò hy sinh: khi màng sơn rách, kẽm ăn mòn trước thay cho sắt, nên vết sứt không lan thành mảng gỉ. Chi phí cao hơn và không phải quán nào cũng cần.

Chọn bàn ghế cafe sắt theo vị trí đặt ngoài trời

Cùng một bộ khung, đặt bốn chỗ khác nhau cho bốn kết cục khác nhau:

Một chi tiết nhỏ nhưng ăn tiền: nền quán. Nền gạch phẳng thoát nước tốt thì chân ghế khô nhanh sau mưa; nền lún tạo vũng thì chân ghế ngâm nước nhiều giờ. Nếu nền quán bạn thuộc nhóm sau, hãy chọn dáng chân có nút nhựa bịt kín.

Bài bàn ghế cafe ngoài trời chịu mưa nắng so sánh sắt với bốn chất liệu còn lại theo cùng bộ tiêu chí. Nếu bạn đang cân giữa khung kim loại và khung gỗ, bài bàn ghế cafe gỗ bị cong vênh nói rõ nhược điểm phía gỗ.

Bàn ghế cafe sắt HTT 18 — lưng nan ngang bo cong, nước mưa chảy tuột không đọng trên mặt ngồi

Những nơi KHÔNG nên dùng bàn ghế cafe sắt

Xưởng bán sắt nhưng không khuyên dùng sắt ở mọi chỗ. Bốn tình huống nên chọn vật liệu khác:

• Quán sát mép biển. Hơi muối ăn kim loại rất nhanh, kể cả sơn tốt. Ở đây nhựa giả mây khung nhôm hoặc nhựa đúc bền hơn nhiều lần.
• Khu vực xịt rửa sàn mỗi ngày. Chân ghế không bao giờ khô, sắt sẽ thua.
• Sân phơi nắng gắt cả ngày, không mái. Không phải vì gỉ mà vì nhiệt: mặt ngồi kim loại giữa trưa nóng tới mức khách không ngồi được. Ghế đẹp mà bàn trống thì vô nghĩa.
• Quán phải dọn ra dọn vào nhiều lần mỗi ngày bởi một người. Khung sắt nặng, kéo lê là sứt sơn. Trường hợp này nên xem ghế nhựa đúc.

Nói thẳng những chỗ này ra để bạn không phải thay bộ mới sau một mùa. Còn ở hiên có mái, sân vườn trong phố và quán trong nhà thì sắt vẫn là lựa chọn khỏe, chịu lực tốt, dễ vệ sinh nhất trong tầm giá.

Bảo quản bàn ghế cafe sắt để lớp sơn giữ được lâu

Việc bảo quản không tốn thời gian, chỉ cần làm đều tay.

Việc làm hằng ngày

Lau khô mặt bàn và mặt ngồi sau mưa, đặc biệt là mặt dưới mặt bàn và các khe nan. Nước đọng trong khe qua đêm là điều kiện lý tưởng cho gỉ. Không dùng giẻ có sạn hoặc miếng cọ kim loại — mỗi lần cọ mạnh là một lần làm mỏng màng sơn.

Việc làm hằng tháng

Đi một vòng kiểm tra năm điểm đã liệt kê ở đầu bài. Thấy vết sứt nhỏ thì xử lý ngay: lau khô, chà nhẹ cho sạch bụi gỉ, chấm một lớp sơn dặm cùng tông. Một chấm sơn tốn vài phút giữ được cả cái chân ghế; để nguyên ba tháng thì vết đó nở thành mảng.

Việc làm theo mùa

Đầu mùa mưa, kê cao những bộ đặt chỗ trũng. Cuối mùa mưa, kiểm lại toàn bộ và dặm sơn một lượt. Ghế xếp chồng trong kho nên lót bìa carton giữa các lớp, vì lúc xếp chồng và kéo ra mới là lúc sơn bị sứt nhiều nhất.

Nếu bộ của bạn có phần nệm hoặc phần đan mây phối cùng khung sắt, cách chăm sẽ khác đôi chút — xem thêm nhóm bàn ghế sắt nệm.

Bàn ghế cafe sắt HTT 17-1 — màu đậm giấu vết bẩn nhưng cũng giấu luôn vết gỉ chớm

Nghiệm thu bàn ghế cafe sắt khi nhận hàng

Mười lăm phút lúc nhận hàng tiết kiệm cho bạn cả năm phiền phức. Lật ngửa một ghế bất kỳ và kiểm theo thứ tự:

1. Đầu ống chân ghế. Có nút nhựa bịt kín không, nút có khít không? Đây là điểm số một.
2. Mối hàn. Sờ dọc mối hàn: phải nhẵn, phủ sơn liền mạch, không lộ ánh kim.
3. Mặt dưới bàn và mặt dưới mặt ngồi. Sơn mỏng hơn hẳn mặt trên là dấu hiệu phun ẩu.
4. Màu và độ bóng. Đặt hai ghế cạnh nhau dưới ánh sáng tự nhiên; lệch tông nghĩa là sơn nhiều mẻ không kiểm soát.
5. Bề mặt. Không được có hạt sạn, vết chảy, chỗ rỗ như da cam.
6. Độ cân. Đặt xuống nền phẳng, lắc nhẹ. Bập bênh là do hàn lệch, chân kênh sẽ mòn nhanh một bên.

Mục nào không đạt thì chụp ảnh và báo ngay trong ngày nhận hàng. Hàng của xưởng bảo hành 12 tháng 1 đổi 1, nhưng mọi việc nhẹ nhàng hơn nhiều nếu phát hiện lúc xe còn đậu trước cửa quán.

Bàn ghế cafe sắt HTT 17 — ít mối hàn thì cũng ít điểm rủi ro

Dự án Cafe Nhà Hàng Phố Hồng Kông – Long An

Câu hỏi thường gặp về bàn ghế cafe sắt