Bàn ghế cafe gỗ bị cong vênh: nguyên nhân và cách chọn gỗ đúng

Sự cố thường bắt đầu bằng một tiếng cộc nhỏ. Khách đặt ly xuống, mặt bàn khẽ nghiêng, ly nghiêng theo. Nhân viên kê thêm miếng giấy gấp dưới chân bàn, và mọi người coi như xong chuyện. Ba tháng sau, cả dãy bàn đều có giấy kê chân.

Đó là cách bàn ghế cafe gỗ bị cong vênh lộ ra ở phần lớn quán: không đột ngột, mà từ từ tới mức chủ quán quen dần rồi thôi để ý. Bài này giải thích chuyện gì đang xảy ra bên trong tấm gỗ, vì sao chuyện đó xảy ra sớm ở quán này mà muộn ở quán kia, và bạn hỏi gì trước khi đặt hàng để tránh lặp lại.

Nhận ra bàn ghế cafe gỗ bị cong vênh từ sớm

Cong vênh có mấy dạng, và mỗi dạng nói lên một chuyện khác nhau.

Mặt bàn vồng lên hoặc lõm xuống ở giữa. Đặt một cây thước thẳng ngang mặt bàn rồi nhìn từ ngang tầm mắt. Khe sáng lọt qua ở giữa nghĩa là mặt đã cong theo chiều rộng. Đây là dạng phổ biến nhất với mặt bàn ghép thanh.

Bốn chân không cùng chạm sàn. Nếu bàn bập bênh mà sàn phẳng, thường là khung đã vặn xoắn chứ không phải chân ngắn.

Lưng ghế nghiêng lệch một bên. Nhìn ghế từ phía sau, so hai thanh dọc lưng. Lệch rõ nghĩa là mối ghép đã bị kéo do gỗ co giãn không đều.

Mối ghép hở khe. Khe hở ở chỗ nối chân với khung là dấu hiệu gỗ đã co lại sau khi mất ẩm.

Phát hiện sớm quan trọng vì giai đoạn đầu bạn còn siết lại được mối ghép. Để lâu, gỗ giữ luôn hình dạng mới.

HTT 03: toàn gỗ tự nhiên sơn PU, không nệm nên vệ sinh rất nhanh

Bốn nguyên nhân khiến gỗ cong vênh trong quán

Gỗ liên tục trao đổi hơi ẩm với không khí quanh nó. Bàn ghế cafe gỗ bị cong vênh khi quá trình trao đổi này diễn ra không đều giữa hai mặt của cùng một tấm.

Nguyên nhân 1: Gỗ chưa sấy đủ khi đóng

Đây là nguyên nhân số một và cũng là nguyên nhân bạn không thấy được bằng mắt lúc nhận hàng. Gỗ còn ngậm ẩm cao khi vào quán sẽ tiếp tục nhả ẩm, và vì nhả không đều nên tấm gỗ biến dạng. Xưởng làm nhanh, giá thấp thường bỏ qua hoặc rút ngắn công đoạn sấy vì nó tốn thời gian và chi phí.

Nguyên nhân 2: Một mặt sơn, mặt kia để trần

Nhiều bộ bàn chỉ sơn mặt trên vì đó là mặt khách nhìn. Mặt dưới để trần trao đổi ẩm nhanh hơn mặt đã sơn, và chênh lệch đó chính là lực làm mặt bàn vồng lên. Đây là lỗi rất hay gặp và rất dễ kiểm: chỉ cần lật bàn lên sờ mặt dưới.

Nguyên nhân 3: Đặt cạnh nguồn nhiệt hoặc nắng chiếu một phía

Bàn kê sát cửa kính hướng tây, sát bếp, hoặc dưới đèn chiếu công suất lớn sẽ khô một phía nhanh hơn phía kia. Cùng một bộ bàn, cái đặt trong góc mát có thể phẳng nhiều năm trong khi cái sát kính đã vồng.

Nguyên nhân 4: Lau nước quá nhiều và không lau khô

Nước đọng lâu ở mép bàn ngấm vào phần gỗ chưa được bịt kín. Mép và cạnh là chỗ dễ ngấm nhất vì thớ gỗ hở ra ở đó.

Độ ẩm gỗ, con số ít người mua hỏi tới

Khi đi đặt bàn ghế gỗ, hầu như ai cũng hỏi loại gỗ gì và giá bao nhiêu. Rất ít người hỏi gỗ đã sấy chưa và sấy tới mức nào. Nhưng chính con số đó quyết định bộ bàn của bạn có phẳng sau một mùa mưa hay không.

Nguyên tắc đơn giản: gỗ cần được sấy về mức ẩm gần với mức ẩm không khí nơi nó sẽ đứng. Gỗ khô hơn môi trường thì nó hút ẩm vào và nở ra. Gỗ ẩm hơn môi trường thì nhả ẩm và co lại. Cả hai chiều đều gây biến dạng, và biến dạng luôn xảy ra không đều vì hai mặt tiếp xúc không khí khác nhau.

Vì vậy câu hỏi nên đặt cho người bán là: gỗ này sấy bằng lò hay phơi tự nhiên, sấy bao lâu, và sau khi sấy để ổn định bao lâu trước khi đóng. Người trả lời được cụ thể thường là xưởng làm thật. Người nói gọn một câu bền lắm anh ơi thì bạn nên kiểm tiếp bằng cách lật mặt dưới.

Cách chọn gỗ đúng cho khí hậu Việt Nam

Miền Nam có mùa mưa và mùa khô rõ rệt, độ ẩm dao động mạnh trong năm. Miền Bắc còn thêm đợt nồm. Đây là điều kiện khắc nghiệt với đồ gỗ, khắc nghiệt hơn vùng ôn đới nơi phần lớn kiểu dáng bàn ghế ra đời.

Ý cuối cùng trong bảng đáng nói thẳng: gỗ không phải vật liệu cho khu ngồi ngoài trời không mái che, dù người bán có nói lớp sơn tốt tới đâu. Nếu khu đó của bạn nằm ngoài trời, hãy xem nhóm bàn ghế sắt gỗ hoặc chuyển hẳn sang vật liệu chịu thời tiết.

HTT 01: ghế sừng trâu dáng kinh điển, nhẹ và chắc, không nệm nên dễ vệ sinh

Vai trò của lớp sơn PU và cách kiểm tra

Lớp sơn PU không chỉ để đẹp. Nó là hàng rào làm chậm tốc độ hơi ẩm đi vào và ra khỏi gỗ. Hàng rào đó chỉ có tác dụng khi nó bao kín, giống như áo mưa hở lưng thì không còn là áo mưa.

Ba chỗ cần kiểm khi nhận hàng:

Mặt dưới bàn. Sờ tay vào. Nếu thấy nhám như gỗ mộc trong khi mặt trên nhẵn bóng, bộ này chỉ sơn một mặt và đó là mầm mống cong vênh.

Cạnh và mép. Đây là chỗ thớ gỗ hở, hút ẩm nhanh nhất. Cạnh phải được sơn phủ chứ không chỉ đánh nhẵn.

Lỗ bắt vít và chỗ khoét. Những chỗ này thường bị bỏ qua. Gỗ hở ở đáy lỗ vít vẫn hút ẩm bình thường.

Nếu bộ bạn đang dùng chỉ sơn một mặt, có một cách chữa cháy: quét một lớp phủ lên mặt dưới cho cân bằng với mặt trên. Cách này không cứu được tấm đã cong nhưng làm chậm quá trình ở những tấm còn phẳng.

Sáu chỗ trong quán dễ làm gỗ cong vênh nhất

Cùng một bộ, đặt đúng chỗ thì phẳng lâu, đặt sai chỗ thì hỏng sớm. Sáu vị trí khiến bàn ghế cafe gỗ bị cong vênh nhanh nhất:

Một, sát cửa kính hướng tây. Nắng chiều xuyên kính nung nóng một mặt suốt nhiều giờ mỗi ngày.

Hai, ngay dưới miệng gió máy lạnh. Luồng gió khô thổi liên tục vào một mặt làm mặt đó mất ẩm nhanh hơn hẳn mặt kia.

Ba, sát khu pha chế và bếp. Nhiệt và hơi nước thay nhau tác động, đây là điều kiện tệ nhất cho gỗ.

Bốn, sát chậu cây tưới nước hằng ngày. Vùng quanh chậu luôn ẩm cao, và chân bàn gỗ đứng trong vùng đó sẽ hút ẩm từ dưới lên.

Năm, khu hiên chỉ có mái che một phần. Mái che nửa vời còn tệ hơn không có mái, vì nửa bàn ướt nửa bàn khô.

Sáu, kho chứa không thông gió. Bàn ghế cất kho trong mùa vắng khách hay bị vênh chính vì kho bí và ẩm.

HTT 72: mặt bàn gỗ tự nhiên phủ PU chống thấm, lưng ghế cong ôm ngồi thoải mái

Xử lý thế nào khi bàn đã cong, ghế đã vênh

Mức độ khác nhau thì cách xử lý khác nhau, và có mức không cứu được.

Bàn bập bênh nhưng mặt còn phẳng. Đây là trường hợp dễ nhất. Lật bàn lên, siết lại toàn bộ vít ở chỗ nối chân với khung theo thứ tự chéo nhau, giống cách siết bánh xe. Đa số bàn bập bênh trở lại bình thường sau bước này.

Mặt bàn vồng nhẹ. Đưa bàn về nơi thoáng, mát, độ ẩm ổn định, đặt mặt vồng úp xuống và chặn đều. Nếu gỗ chưa biến dạng vĩnh viễn, nó có thể trở lại gần phẳng. Đây là biện pháp có xác suất, không phải cách chắc chắn.

Mặt bàn cong rõ hoặc nứt theo thớ. Không nên cố kéo lại. Cách hợp lý là thay riêng mặt bàn và giữ lại chân, vì chân thường vẫn còn tốt. Chi phí thay mặt thấp hơn nhiều so với thay cả bộ.

Ghế lung lay ở mối ghép. Siết lại vít trước. Nếu lỗ vít đã rộng ra, cần xử lý lại lỗ chứ không siết mạnh thêm, vì siết mạnh sẽ toác gỗ.

Với hàng của xưởng còn trong 12 tháng bảo hành, bạn gửi ảnh qua Zalo để đối chiếu trước khi tự xử lý.

Sáu mẫu bàn ghế cafe gỗ và chỗ dùng phù hợp

Điểm chung của cả sáu mẫu là gỗ tự nhiên sơn PU. Khác nhau ở mặt bàn và phần nệm, và chính hai thứ đó quyết định mẫu nào hợp chỗ nào.

HTT 03 — bàn gỗ dài chân trụ, dãy ghế gỗ lưng thẳng kiểu Á Đông, không nệm. Không nệm nghĩa là vệ sinh cực nhanh, hợp quán chay, quán trà, quán đông khách quay bàn liên tục.

HTT 01 — bàn gỗ chữ nhật đi cùng ghế sừng trâu có tay vịn cong. Ghế nhẹ, dễ dời, hợp quán cafe cần đổi cách kê bàn theo nhóm khách.

HTT 72 — mặt bàn gỗ tự nhiên phủ PU chống thấm, ghế nệm da kem và nâu nhạt lưng cong ôm. Tông trung tính dễ phối, dành cho khu khách ngồi lâu.

HTT 68 — bàn tròn nhỏ, ghế nệm da cam lưng rút nút. Bộ gọn cho quán diện tích vừa, màu cam bò làm điểm nhấn cho một khu.

HTT 79 — mặt bàn đá tự nhiên chân gang, ghế gỗ nệm xanh cổ vịt. Mặt đá là lựa chọn tránh hẳn chuyện cong vênh mặt bàn, phù hợp khu hay đổ nước.

HTT 73 — mặt đá đen chân gang, ghế gỗ nệm da đỏ lưng cong thấp. Mặt đá bền, chịu nóng, ghế gọn nên kê được nhiều bàn trên cùng diện tích.

Nếu quán bạn hay đổ nước lên bàn hoặc đặt đồ nóng trực tiếp, hai mẫu mặt đá đáng cân nhắc hơn mặt gỗ. Xem thêm nhóm bộ bàn ăn mặt đá nếu bạn muốn cả khu dùng mặt đá.

HTT 68: lưng rút nút tạo khối, bộ nhỏ gọn cho quán diện tích vừa

HTT 79: mặt đá trắng chân gang đúc, xanh cổ vịt trầm sang và ít lộ bẩn

HTT 73: đỏ trên nền đá đen tương phản mạnh, mặt đá chịu nóng tốt

Dự án Cafe Duyên Hà, TP. Nha Trang

Câu hỏi thường gặp về bàn ghế cafe gỗ