Xử lý bàn ghế mây thật bị mốc dứt điểm và cách phòng lại

Sáng mở quán, kéo ghế ra thấy vệt trắng xám lấm tấm ở mặt dưới chỗ ngồi. Lấy khăn lau thì bay hết, chiều đi làm về lại thấy. Ba hôm sau nó ngả sang xanh đen và ăn xuống khe đan. Tới lúc đó thì lau không còn tác dụng nữa.

Đây là diễn tiến quen thuộc khi bàn ghế mây thật bị mốc. Mốc không tự sinh ra, nó cần ba thứ cùng lúc: ẩm, bụi hữu cơ và chỗ tối ít gió. Sợi mây tự nhiên cung cấp sẵn thứ thứ hai, nên chỉ cần bạn lỡ tay để dư ẩm là đủ bộ ba.

Bài này đi theo trình tự một ca xử lý thật: nhận diện, tìm nguồn ẩm, làm sạch theo mức độ, quyết định giữ hay bỏ, rồi khóa lại bằng lớp phủ. Hầu hết các bước làm được tại quán.

HTT 5, ghế bành lưng nan dọc thoáng khí nên ít giữ ẩm hơn dáng đan dày

Nhận ra mốc từ sớm trước khi nó ăn vào sợi

Mốc trên mây đi qua ba giai đoạn rõ rệt. Biết mình đang ở giai đoạn nào thì mới chọn đúng cách xử lý.

1. Giai đoạn phấn trắng. Lấm tấm như bụi phấn, tập trung ở mặt khuất và mép dưới. Lau khăn khô là sạch, nhưng vài ngày sau quay lại đúng chỗ cũ. Đây là lúc dễ cứu nhất.
2. Giai đoạn đốm xám xanh. Đốm bám chắc hơn, lau khăn ướt mới mờ đi. Ngửi gần thấy mùi ẩm mốc. Sợi ở vùng đó bắt đầu xỉn màu so với xung quanh.
3. Giai đoạn thâm đen. Vết chuyển đen, ăn vào lõi sợi. Dùng móng tay ấn vào thấy mềm hơn chỗ lành. Tới đây thì màu không lấy lại được, chỉ chặn cho nó dừng.

Chỗ hay khởi phát nhất là mặt dưới ghế, mép sau lưng tựa và các mối nối bị bọc kín. Mỗi tuần lật ghế lên soi một lượt là bắt được sớm. Xưởng thường dặn khách làm việc này chung với buổi hút bụi khe đan, tốn thêm chừng một phút mỗi chiếc.

Dáng ghế cũng quyết định tốc độ phát hiện. Ghế lưng nan thưa nhìn thấu được cả hai mặt, còn ghế đan hoa văn dày phải lật lên soi kỹ. Khi chọn hàng ở danh mục bàn ghế mây thật, để ý luôn chi tiết này nếu quán bạn nằm ở khu ẩm.

Bốn nguyên nhân khiến bàn ghế mây thật bị mốc

Chưa cắt nguồn ẩm mà lo chà rửa thì tuần sau mốc quay lại y nguyên. Bốn nguồn dưới đây bao gần hết các ca xưởng từng gặp.

• Xịt nước lúc dọn. Nhân viên xịt vòi rửa sàn rồi tiện tay xịt luôn ghế. Nước chui vào khe đan và ở lại đó tới sáng hôm sau.
• Kê sát tường. Lưng ghế áp tường không có gió luồn qua, mặt đó lúc nào cũng ẩm hơn phần còn lại. Đây là ca phổ biến nhất ở quán nhỏ.
• Mưa tạt dưới mái hẹp. Chủ quán tưởng có mái là đủ, nhưng mái đua ngắn thì mưa vẫn tạt ngang vào chân và mặt ngồi.
• Cất kho khi chưa khô. Cuối mùa mưa xếp chồng ghế vào kho kín, không đèn không gió. Vài tuần sau mở ra thì cả chồng mốc đều.

Còn một nguồn thứ năm ít ai nghĩ tới: nước ngọt và cà phê sữa đổ ra không lau kỹ. Đường sót trong khe vừa hút ẩm vừa nuôi nấm, nên ổ mốc hay xuất hiện đúng chỗ tháng trước khách làm đổ ly.

Xử lý mốc nhẹ còn bám trên bề mặt

Áp dụng cho giai đoạn phấn trắng và đốm xám nhạt. Chọn ngày nắng ráo, làm buổi sáng để ghế còn cả ngày hong khô.

1. Mang ghế ra chỗ râm thoáng gió. Đừng đặt ngoài nắng gắt, sợi đang ẩm gặp nắng gắt co đột ngột dễ nứt.
2. Hút bụi hoặc quét bàn chải lông mềm hết các khe đan. Bước này quan trọng hơn bước rửa, vì bụi chính là thức ăn của nấm.
3. Pha nước ấm với vài giọt nước rửa chén, nhúng khăn rồi vắt thật kiệt. Khăn phải gần khô, không được nhỏ giọt.
4. Lau theo chiều sợi đan, đi từng mảng nhỏ. Chỗ nào cứng đầu thì dùng bàn chải đánh răng cũ chà nhẹ.
5. Lau lại một lượt bằng khăn sạch vắt kiệt để lấy hết xà phòng.
6. Hong ở chỗ râm thoáng gió tối thiểu một buổi. Sờ vào khe đan thấy khô hẳn mới mang vào.

Nhiều người dùng giấm trắng pha loãng thay nước rửa chén. Cách này được, nhưng phải tráng kỹ và hong lâu hơn vì giấm đọng lâu làm lớp phủ PU xỉn màu.

Ghế đan dây cói HTT 13, dáng thoáng nên khe đan nhanh khô sau khi lau

Xử lý mốc nặng đã ăn sâu vào khe đan

Vết đã ngả xám xanh đậm hoặc bắt đầu thâm thì cách lau thường không tới được lõi sợi. Quy trình dài hơn và cần chấp nhận là màu sẽ không về như cũ.

1. Làm sạch bề mặt trước theo đúng sáu bước ở phần trên. Không bỏ qua bước hút bụi.
2. Pha một phần cồn y tế 70 độ với một phần nước, thấm vào khăn rồi chấm lên vùng thâm. Cồn thấm vào lõi sợi và diệt bào tử, hiệu quả hơn nước xà phòng.
3. Chờ khoảng mười phút cho cồn bay hơi, rồi lặp lại lần hai ở những chỗ còn thấy vết.
4. Với vết nằm sâu trong mối đan, dùng tăm bông thấm dung dịch luồn vào khe. Kiên nhẫn hơn là mạnh tay, chà mạnh làm bung sợi.
5. Hong nguyên một ngày ở chỗ râm có gió. Ghế phải khô tuyệt đối trước khi sang bước phủ lại PU.

Sau bước này, vùng từng bị mốc thường sẫm màu hơn phần còn lại. Đó là thiệt hại vĩnh viễn của sợi chứ không phải do làm chưa sạch. Lớp PU phủ lại kéo hai vùng gần nhau hơn nhưng khó khớp hẳn.

Nếu quán bạn có nhiều bộ cùng mã và chỉ vài chiếc bị, xưởng thường khuyên gom hết những chiếc lành sang khu trong nhà rồi bổ sung thêm vài chiếc mới cùng dáng. Cách này giữ được đồng bộ hình ảnh. Xem các mẫu mây thật đang có tại xưởng để đối chiếu dáng đang dùng.

Khi nào nên bỏ, khi nào nên đan lại

Có ba mốc để quyết định, làm theo thứ tự này sẽ đỡ tiếc tiền oan.

Còn giữ được. Vết mốc chỉ ở bề mặt, sợi ấn vào vẫn cứng, khung không lung lay, mối nối còn chặt. Trường hợp này xử lý tại quán rồi phủ lại PU là dùng tiếp bình thường.

Nên mang về xưởng đan lại. Một mảng đan mềm hoặc mủn nhưng khung còn tốt. Thợ tháo mảng hỏng, thay sợi mây mới rồi đan lại theo đúng hoa văn cũ. Chi phí thấp hơn nhiều so với bộ mới và giữ được dáng đang dùng.

Nên bỏ. Sợi mủn rộng, bóp nhẹ là vụn ra, hoặc khung đã mềm ở mối nối. Cố giữ thì vài tháng sau vẫn phải thay, mà trong lúc đó ghế có thể gãy khi khách đang ngồi. Đây là chuyện an toàn chứ không phải chuyện thẩm mỹ.

Một chiếc trong bộ phải bỏ mà các chiếc còn lại vẫn tốt thì đặt bù đúng mã là xong, miễn dáng đó còn sản xuất. Kiểm tra nhanh trên trang bàn ghế mây thật của xưởng rồi gọi hỏi tồn kho.

Ranh giới giữa nhóm hai và nhóm ba khó tự đánh giá qua ảnh. Gọi 0988.888.894 mô tả tình trạng, hoặc mang một chiếc tới xưởng ở Q.12 cho thợ xem trực tiếp.

Bộ HTT 12 khung gỗ sơn PU, mặt đan dây cói cho quán cafe chất mộc

Phủ lại lớp PU sau khi xử lý mốc

Bước này hay bị bỏ qua và đó là lý do mốc quay lại chỉ sau vài tháng. Lớp PU chính là màng chặn ẩm, xử lý mốc xong mà không phủ lại thì sợi vẫn hở.

Ghế phải khô tuyệt đối, sờ vào khe đan không còn cảm giác mát ẩm. Dùng giấy nhám mịn chà rất nhẹ theo chiều sợi để tạo độ bám, phủi sạch bụi, rồi phun PU trong loại dùng cho gỗ nội thất. Phun mỏng, để khô hẳn, chà nhẹ rồi phun lượt hai.

Hai lượt mỏng luôn tốt hơn một lượt dày. Lượt dày chỗ đọng chỗ hụt, và chỗ hụt chính là điểm mốc quay lại đầu tiên. Thợ sơn gỗ gần quán đều làm được, chi phí thấp so với thay bộ.

Với bộ để ở khu hay ẩm, nên phủ lại theo lịch mỗi năm một lượt thay vì chờ tới lúc thấy bề mặt xỉn. Cách làm này rẻ và nhẹ nhàng hơn nhiều so với xử lý một ổ mốc đã ăn sâu.

Hàng mới xuất xưởng đã có sẵn lớp phủ nên chưa cần đụng tới trong năm đầu. Phần mô tả chất liệu của mọi mã trong bộ sưu tập mây thật tại xưởng đều ghi rõ đã sấy khô và phủ PU bảo vệ.

Cách kê và dọn để bàn ghế mây thật bị mốc không quay lại

Xử lý xong mà giữ nguyên cách kê và cách dọn cũ thì mốc quay lại đúng chỗ cũ. Năm việc dưới đây rẻ và làm được ngay.

• Kê ghế cách tường ít nhất mười phân cho gió luồn qua mặt lưng. Riêng việc này đã cắt được phần lớn ca mốc ở quán nhỏ.
• Viết quy trình lau ra giấy dán trong bếp: khăn vắt kiệt, lau theo chiều sợi, cấm xịt vòi. Nhân viên mới vào đọc là làm đúng.
• Mỗi tuần hút bụi khe đan một lần. Không bụi thì nấm không có gì để ăn.
• Đổ nước ngọt hay cà phê thì lau ngay trong ca, đừng để tới cuối ngày.
• Cuối mùa mưa mang ghế ra hong nửa buổi ở chỗ râm thoáng trước khi cất kho, và cất kho có gió lưu thông.

Với khu vực ẩm quanh năm mà không cải thiện được, chuyển sang vật liệu đỡ kén hơn là hướng thực tế. Ghế khung gỗ mặt đan dây cói trong danh mục bàn ghế đan dây cói chịu ẩm tốt hơn mây tự nhiên mà vẫn giữ được chất mộc.

Còn nếu chỗ đó là sân trống không mái thì mọi biện pháp phòng chỉ kéo dài thời gian. Nên đổi hẳn sang sợi nhựa và giữ mây tự nhiên cho khu trong nhà. Danh sách dáng có sẵn nằm ở các dáng mây thật còn hàng.

HTT 10, lưng đan dây cói kết hợp nệm bọc vải, dễ vệ sinh hơn mặt đan kín

Ba thứ tuyệt đối không dùng lên mây tự nhiên

Ba thứ này khách hay dùng vì nghe nói diệt mốc tốt. Chúng diệt mốc thật, nhưng phá luôn bộ ghế.

Nước tẩy javel. Ăn màu sợi mây thành từng mảng loang trắng, và làm sợi giòn hẳn đi. Vết loang đó không phủ PU nào che được.

Máy xịt rửa áp lực. Nước bắn thẳng vào khe đan làm bung mối, đồng thời đẩy ẩm vào sâu đúng chỗ bạn đang muốn làm khô.

Phơi nắng gắt giữa trưa. Nghe hợp lý vì nắng diệt nấm, nhưng sợi đang ẩm gặp nhiệt cao co đột ngột, nứt dọc theo thân. Luôn hong ở chỗ râm có gió.

Thêm một thứ nên tránh là cồn nồng độ cao dùng thẳng không pha. Nó bay hơi quá nhanh, chưa kịp diệt bào tử đã khô, mà lại làm lớp PU đục.

HTT 9, ghế lounge đan dây cói với bàn mặt đá, mặt bàn lau nhanh không ngấm

HTT 1, bộ bàn tròn mây thật với ghế lưng nan xòe, hợp khu có mái che

HTT 6, bàn vuông mặt gỗ chân gang cho quán cafe diện tích nhỏ

Câu hỏi thường gặp