Vệ sinh bàn ghế nhựa giả mây: 4 vết bẩn hay gặp ở quán

Bộ bàn ghế đan sợi nhựa ở quán hiếm khi hỏng vì dùng nhiều. Nó xuống cấp vì bị lau sai, hoặc vì bẩn đọng lại đúng những chỗ không ai để ý. Một quán cafe mở cửa mười hai tiếng mỗi ngày tích đủ bốn loại vết bẩn quen thuộc chỉ trong vài tháng, và mỗi loại cần một cách xử lý riêng.

Vệ sinh bàn ghế nhựa giả mây không khó. Nhưng làm đại thì hại nhiều hơn lợi. Bài này chia theo bốn vết bẩn hay gặp ở quán cafe và quán ăn, kèm lịch lau theo tuần và theo tháng, danh sách những thứ không nên đụng vào sợi nhựa, và mấy dấu hiệu cho biết bộ ghế đã qua giai đoạn lau chùi cứu được. Toàn bộ mẫu minh họa trong bài lấy từ bàn ghế nhựa giả mây đang có tại xưởng.

Bốn vết bẩn hay gặp nhất trên bàn ghế đan sợi nhựa

Ở quán, bẩn không phân bố đều. Nó tụ vào bốn chỗ, và quán nào cũng gần như giống nhau.

Thứ nhất là đồ uống đổ, chảy xuống khe đan rồi khô lại thành lớp dính. Thứ hai là bụi đường trộn hơi ẩm, phủ lên mặt sợi một màng xám mờ. Thứ ba là mốc, mọc ở mặt khuất gió, chủ yếu là gầm ghế và lưng tựa phía sau. Thứ tư là dầu mỡ, chỉ có ở quán ăn hoặc quán cafe kê bàn gần khu pha chế.

Bốn loại này khác nhau về bản chất nên không dùng chung một cách lau. Vết đường cần nước ấm để tan. Bụi cần cọ khô trước rồi mới lau ướt, làm ngược lại là biến bụi thành bùn nhét sâu vào khe. Mốc cần chất diệt bào tử, lau nước lã chỉ dời nó sang chỗ khác. Dầu mỡ cần chất tẩy nhẹ có tính kiềm.

Nhân viên thường được giao một xô nước với một cái khăn, rồi lau hết mọi thứ theo cùng một kiểu. Đó là lý do bộ ghế mới hai năm đã trông cũ hơn tuổi.

Mẫu HTT-04: mặt kính lau nhanh, sợi đan màu đen ít lộ vết bẩn hằng ngày

Vết cà phê và trà sữa đọng trong khe đan sợi mây

Đồ uống có đường là loại bẩn dai nhất. Cà phê sữa, trà sữa, nước ép đều để lại một lớp mỏng. Lớp đó khô đi thì cứng như keo, và bụi bám vào thì không chịu rời.

Chỗ đọng không phải mặt ngồi. Mặt ngồi phẳng, khăn quét một lượt là sạch. Chỗ thật sự đọng là rãnh giữa hai sợi đan và chỗ sợi vòng qua khung. Nước xuống đó, nằm lại, khô, rồi lần sau có lớp mới đè lên.

Cách xử lý gọn nhất là làm ngay khi còn ướt. Khăn ẩm ấn xuống khe, không quét ngang. Quét ngang chỉ trải rộng vết ra.

Với vết đã khô cứng: nước ấm pha vài giọt nước rửa chén, đắp khăn ẩm lên vết chừng năm phút cho lớp đường mềm ra, rồi mới lau. Bàn chải lông mềm, loại bàn chải đánh răng cũ là được, chạy dọc theo rãnh đan. Chạy dọc chứ đừng chà ngang, chà ngang lâu ngày làm sợi xơ ở mép.

Lau xong nhớ thấm khô. Nước còn đọng trong khe qua đêm chính là thứ tạo ra vấn đề mốc ở mục dưới.

Bụi bám làm sợi mây xỉn màu sau mùa khô

Quán mặt tiền đường lớn hứng bụi nhiều hơn quán trong hẻm, và mùa khô ở Sài Gòn là mùa bụi. Sau vài tháng, bộ ghế màu nâu ngả sang nâu xám, còn bộ màu xám thì trông như phủ phấn.

Nhiều người thấy vậy tưởng sợi đã bạc màu vĩnh viễn nên bỏ luôn, không lau nữa. Phần lớn là bụi bám, lau đúng cách vẫn ra lại màu cũ. Bạc màu do nắng là chuyện khác, xảy ra chậm hơn nhiều và không hết khi lau. Chi tiết về chuyện xuống màu nằm ở bài bàn ghế cafe giả mây bạc màu sau bao lâu.

Cách phân biệt đơn giản: lấy khăn ẩm chà mạnh một góc nhỏ ở chỗ khuất. Khăn ra màu xám và chỗ đó sáng lên thì là bụi. Khăn sạch mà chỗ đó vẫn nhạt hơn phần còn lại thì sợi đã xuống màu thật.

Trình tự đúng là khô trước, ướt sau. Cọ khô bằng chổi lông hoặc máy hút bụi đầu bàn chải cho lớp bụi rời ra khỏi khe, rồi mới lau ẩm. Làm ngược lại, bụi gặp nước thành bùn và chui sâu vào chỗ khó lấy. Quán mặt đường thì một lượt cọ khô mỗi tuần là đủ giữ màu.

Mẫu HTT 103 khung nhôm: tông xám trung tính, bụi bám lâu lộ hơn màu kem

Mốc xanh bám mặt sau lưng tựa ghế mây nhựa

Mốc không mọc trên nhựa. Sợi PE không phải thức ăn của nấm. Nhưng mốc mọc rất tốt trên lớp bụi hữu cơ và cặn đường bám trên nhựa, và với người ngồi thì hai chuyện đó không khác gì nhau.

Vì vậy mốc luôn xuất hiện đúng ba chỗ: mặt sau lưng tựa, mặt dưới ghế, và chỗ sợi tiếp giáp khung. Ba chỗ này khuất gió, ít nắng, ít được lau, và giữ ẩm lâu nhất sau khi trời mưa.

Xử lý bằng nước lã không có tác dụng, chỉ dời bào tử sang chỗ khác. Dùng nước pha giấm trắng theo tỷ lệ một phần giấm ba phần nước, xịt lên, để yên mười phút rồi lau lại bằng khăn ẩm sạch. Với mảng dày, cồn y tế bảy mươi độ cũng dùng được, nhưng thử trước ở một góc khuất vì cồn có thể làm nhạt màu sợi kém chất lượng.

Việc quan trọng hơn cả lau là làm cho chỗ đó khô được. Ghế kê sát tường không có khe hở sẽ mốc lại sau vài tuần dù lau kỹ tới đâu. Kéo ghế ra khỏi tường chừng mười phân, và tuần một lần lật nghiêng ghế cho mặt dưới ăn nắng nửa buổi.

Dầu mỡ và vết tay ở khu vực gần bếp

Quán ăn, quán lẩu nướng và quán cafe có bán đồ mặn đều dính chuyện này. Hơi dầu bay lên, gặp bề mặt nguội thì ngưng lại thành một lớp mỏng dính. Lớp đó tự nó không thấy rõ, nhưng nó giữ bụi, và sau vài tháng thì sờ vào thấy nhớp.

Vết tay ở đầu tay vịn cũng cùng bản chất, chỉ là mồ hôi và dầu từ da người thay vì từ chảo.

Nước rửa chén xử lý được cả hai, vì nó vốn sinh ra để cắt dầu. Pha loãng, lau, rồi lau lại bằng khăn nước sạch cho hết bọt. Bọt xà phòng còn đọng cũng hút bụi y như dầu.

Chỗ nhiều người bỏ sót là mặt trên tay vịn và mép trước mặt ngồi. Hai chỗ này khách chạm nhiều nhất và cũng bạc nhanh nhất.

Quán có khu bếp mở thì nên chọn tông tối cho khu bàn gần bếp ngay từ đầu. Bộ đen hoặc nâu đậm lâu lộ vết hơn hẳn màu kem, dù thực tế bẩn như nhau. Xem thêm các mẫu nhóm bàn ghế cafe giả mây để so tông màu.

Ghế bành HTT-32: tay vịn là chỗ dính vết tay nhiều nhất, nên lau mỗi cuối ca

Vệ sinh bàn ghế nhựa giả mây theo lịch tuần và tháng

Lau tùy hứng luôn tốn công hơn lau theo lịch, vì để lâu thì vết bám chặt. Chia thành ba nhịp là đủ cho phần lớn quán.

Ba việc trong bảng không cần người có tay nghề. Giao cho ca tối, ghi vào bảng phân công như lau sàn hay rửa ly là chạy được. Đó là toàn bộ phần khó của việc vệ sinh bàn ghế nhựa giả mây ở quy mô quán.

Riêng khoản siết ốc mỗi tháng, đừng bỏ. Ghế đan sợi nhựa hỏng theo kiểu dây chuyền. Một con ốc lỏng làm khung xê dịch, khung xê dịch kéo căng sợi ở một phía, sợi căng quá thì tuột mối. Tới lúc thấy sợi tuột thì đã phải đan lại chứ không siết lại được nữa. Chuyện khung nào ít lỏng ốc hơn nằm ở bài khung nhôm hay khung sắt.

Bốn thứ tuyệt đối không dùng để chùi sợi nhựa

Phần lớn hư hỏng do vệ sinh đến từ việc dùng nhầm đồ, không phải do lười lau.

Bàn chải sắt và miếng cọ nồi. Chúng cào xước lớp mặt sợi. Sợi nhựa mây có một lớp phủ ngoài chống tia cực tím. Cào mất lớp đó thì phần thân sợi bên trong xuống màu và giòn nhanh hơn hẳn.

Nước tẩy javel đậm đặc. Tẩy được vết, đồng thời tẩy luôn màu sợi và làm sợi cứng lại. Nếu buộc phải dùng cho mảng mốc nặng thì pha thật loãng và thử ở góc khuất trước.

Máy xịt rửa áp lực cao. Nhìn thì hợp lý vì nhanh, nhưng tia nước mạnh đẩy nước vào trong khung sắt qua các lỗ thoát. Nước nằm trong ống thép rỗng là công thức chuẩn để khung gỉ từ bên trong ra, và thứ đó thì không lau được.

Nước nóng già. Nước sôi làm sợi PE mềm và biến dạng ở chỗ đan căng. Nước ấm tay là đủ cho mọi loại vết kể trên.

Có một thứ nữa ít ai nghĩ tới: để ghế phơi ngửa dưới nắng gắt nguyên ngày cho mau khô. Khô thì có khô, nhưng đó chính là cách làm bạc màu nhanh nhất.

Ghế dáng Thonet HTT-26: lưng uốn thưa sợi nên cọ khô rất nhanh

Khi nào lau không cứu được nữa

Có lúc phải nhận là bộ ghế đã hết đường. Bốn dấu hiệu sau nói lên điều đó rõ hơn tuổi của nó.

1. Sợi gãy khi bẻ. Rút một đầu sợi thừa ở mặt dưới, bẻ gập lại. Sợi còn tốt gập được rồi bật lại. Sợi đã lão hóa gãy khô, kèm tiếng rắc nhỏ. Bộ nào bẻ đâu gãy đó thì lau chỉ tốn công.
2. Mối đan tuột từ ba chỗ trở lên trên cùng một ghế. Vá một chỗ thì được. Vá ba chỗ nghĩa là khung đã biến dạng, vá xong chỗ này thì chỗ khác lại tuột.
3. Khung gỉ ngay mối hàn. Gỉ trên mặt sơn còn chà và sơn lại được. Gỉ ở mối hàn chân là chuyện kết cấu, và ghế gãy chân giữa lúc khách đang ngồi là rủi ro không đáng đánh đổi.
4. Màu loang không đều sau khi đã lau sạch. Chỗ hứng nắng nhạt hẳn so với chỗ khuất. Vệ sinh không xử lý được chuyện này, chỉ còn cách thay.

Thấy đủ hai trong bốn dấu hiệu ở quá nửa số ghế thì thay dần theo từng khu, đừng đợi hỏng hết một lượt.

Mẫu HTT-20: ghế đẩy gọn vào gầm bàn, mặt dưới dễ lật lên kiểm mỗi tháng

Mẫu HTT 227 tông nâu: màu trầm che vết cà phê tốt hơn tông sáng

Công trình Cafe Nhà Hàng Phố Hồng Kông, Long An do xưởng Hoàng Thành Tín cung cấp

Câu hỏi thường gặp