Vì sao bàn ghế dây dù bị chùng và cách căng lại cho chuẩn

Mua về ngồi rất đã, mặt đan căng, lưng có điểm tựa rõ ràng. Chừng một năm sau ngồi xuống thấy mông lún sâu hơn trước, lưng chạm cả vào thanh khung phía sau. Đó là lúc mặt đan đã giãn.

Chuyện bàn ghế dây dù bị chùng không phải hiếm và cũng không phải lúc nào cũng là lỗi hàng. Vấn đề nằm ở chỗ nhiều người chỉ nhận ra khi đã chùng khá nặng, lúc đó phần sợi giãn quá mức không co lại được nữa.

Phần dưới nói rõ khi nào là bình thường, khi nào là lỗi, cách phát hiện sớm và cách xử lý. Ảnh minh họa lấy từ danh mục bàn ghế đan dây dù.

HTT 7, dãy ghế đan trắng xám, mặt đan còn căng đều là dấu hiệu bộ mới đóng đúng lực

Sợi dây dù chùng là chuyện bình thường hay lỗi

Sợi tổng hợp bện nào cũng giãn một chút trong thời gian đầu. Đó là giãn cơ học bình thường, gọi nôm na là sợi ăn lực. Mức giãn này rất nhỏ, ngồi vẫn thấy chắc, và nó dừng lại sau vài tháng.

Cái đáng lo là kiểu giãn thứ hai: sợi mất tính đàn hồi. Lúc này bấm tay xuống mặt đan thấy lún, thả tay ra sợi không bật lại về vị trí cũ. Kiểu này không tự dừng, càng dùng càng nặng. Điểm khác biệt quan trọng là nó xảy ra ở cấp độ sợi chứ không phải ở mối đan, nên siết lại chỉ đỡ được một thời gian ngắn.

Phân biệt hai kiểu bằng một phép thử đơn giản. Bấm ngón cái xuống giữa mặt ngồi rồi thả nhanh. Sợi bật lên trong khoảng một giây là còn tốt. Sợi trở lại chậm hoặc để lại vết lõm nhìn thấy được là đã mất đàn hồi.

Có một trường hợp nữa hay bị gọi nhầm là chùng, thật ra là đan chưa đủ lực từ đầu. Bộ mới về đã lún không đều, chỗ giữa sâu hơn hẳn chỗ mép. Đó là lỗi sản xuất, báo xưởng trong thời gian bảo hành.

Bốn nguyên nhân khiến bàn ghế dây dù bị chùng

Bốn thứ dưới đây gây ra gần hết các ca chùng mà xưởng gặp khi khách gọi lại.

Nắng chiếu thẳng nhiều giờ mỗi ngày là nguyên nhân số một. Tia UV phá dần liên kết trong sợi, sợi mất đàn hồi rồi giãn ra. Bộ đặt dưới mái che và bộ đặt ngoài nắng trần chênh nhau rất xa về thời điểm bắt đầu chùng.

Thứ hai là ngồi quá tải trọng thiết kế, hoặc ngồi kiểu dồn lực vào một điểm. Đứng lên ghế để thay bóng đèn, ngồi lên tay vịn, hai người ngồi chung một ghế đơn, mỗi lần như vậy sợi giãn thêm một chút và không co lại đủ.

Thứ ba là sợi kém chất lượng, loại không có phụ gia chống tia UV. Loại này nhìn lúc mới không khác gì, nhưng qua mùa nắng đầu tiên đã thấy khác rõ.

Thứ tư là kiểu đan sai lực. Đan lỏng ngay từ xưởng, hoặc đan không đều tay, chỗ căng chỗ lỏng. Chỗ lỏng gánh ít lực nên chỗ căng phải chịu thay, và nó chùng trước.

HTT 6, khung sắt sơn đen, đặt số lượng lớn thì chốt cùng mã cho dễ thay lẻ

Cách nhận ra dây dù đã giãn trước khi thấy bằng mắt

Phát hiện sớm thì căng lại rẻ và nhanh. Để tới lúc nhìn bằng mắt thấy võng thì thường phải thay sợi.

Dấu hiệu sớm nhất nằm ở tiếng. Ghế còn căng thì ngồi xuống gần như im. Sợi bắt đầu lỏng thì có tiếng cọ khẽ ở chỗ sợi vòng qua thanh khung, nghe rõ nhất lúc quán vắng.

Dấu hiệu thứ hai là độ cao mặt ngồi. Đặt một cái ghế nghi ngờ cạnh một cái ít dùng, nhìn ngang mép nệm. Chênh nhau một tới hai phân là mặt đan bên dưới đã lún.

Dấu hiệu thứ ba là khoảng hở giữa các đường đan. Chỗ nào hở rộng hơn phần còn lại tức là sợi ở đó đã trượt và giãn.

Nên kiểm cả dãy ghế mỗi quý một lần, làm vào buổi sáng trước giờ mở cửa. Mất khoảng mười lăm phút cho hai chục ghế. Ghi lại mã ghế nào bắt đầu có dấu hiệu, quý sau kiểm lại chính mấy cái đó xem tiến triển tới đâu.

Với ghế mua theo lô, thường vài cái xuống trước rồi cả dãy theo sau trong vòng nửa năm. Thấy hai ba cái chớm chùng thì tính luôn phương án cho cả dãy, đừng xử lý lẻ tẻ từng cái. Đối chiếu mã trong bộ sưu tập dây dù của xưởng để biết bộ mình thuộc kiểu đan nào.

Việc nên làm hằng tuần và hằng tháng với ghế dây dù

Việc chăm ghế dây dù rất nhẹ, nhưng phải đều. Làm dồn một lần mỗi nửa năm thì không có tác dụng gì.

Hằng tuần, hút bụi trong khe đan bằng đầu hút nhỏ. Bụi và vụn nằm trong khe làm sợi cọ vào nhau nhiều hơn khi có người ngồi, và đó là ma sát ăn mòn sợi từ bên trong.

Hằng tháng, lau bằng khăn ẩm vắt kỹ rồi để khô thoáng. Không xối nước và không dùng bàn chải cứng. Bàn chải làm xù bề mặt sợi, xù rồi thì bám bẩn nhanh gấp mấy lần.

Đổi chỗ ghế theo quý. Dãy sát cửa sổ hứng nắng nhiều nhất, dãy trong góc gần như không hứng gì. Xoay vòng vị trí thì cả bộ xuống cấp đều, không có vài cái hỏng trước.

Mùa mưa thì dựng nệm cho ráo sau mỗi trận, đừng úp nệm ướt xuống mặt đan. Riêng cách xử lý khi bộ ghế đã dính ẩm lâu ngày, xem thêm ở trang bàn ghế đan dây dù của xưởng.

HTT 5, bộ nhỏ cho bàn hai khách, ghế ít bị xê dịch nên sợi giữ lực lâu hơn

Căng lại mặt đan dây dù, làm được tới đâu tại nhà

Căng lại một phần thì làm tại chỗ được, còn căng lại cả mặt đan thì nên đưa về xưởng. Trình tự khi tự làm phần nhẹ:

1. Lật ngửa ghế, tìm đầu sợi đã giấu ở mặt dưới. Đầu sợi thường nằm sát chỗ chân nối vào thân.
2. Nới đầu sợi ra, kéo dồn phần chùng về phía đầu sợi. Kéo đều tay, đừng giật.
3. Siết lại theo đúng đường đan cũ, giữ nguyên số vòng. Đổi số vòng là mặt đan sẽ méo.
4. Buộc chặt và giấu đầu sợi vào trong, cắt phần thừa nhưng chừa lại khoảng ba phân phòng khi cần nới lần sau.
5. Ngồi thử và bấm tay kiểm lại độ nảy. Chưa đạt thì lặp lại, đừng cố siết một lần thật mạnh.

Cách này chỉ ăn thua khi sợi còn đàn hồi. Sợi đã mất đàn hồi thì căng tới đâu cũng lún lại sau vài tuần, lúc đó phải thay sợi mới, và việc thay sợi thì cần thợ đan.

Đừng dùng dây rút nhựa hay dây kẽm để cột tạm phần chùng. Nó cấn vào sợi bên cạnh, vài tháng sau chỗ đó đứt. Cũng đừng lót thêm miếng ván dưới nệm để bù độ lún, làm vậy lực dồn hết vào mép ván và sợi ở hai bên rách nhanh hơn.

Chọn thế nào để bàn ghế dây dù bị chùng chậm hơn

Chống chùng bắt đầu từ lúc chọn hàng, không phải từ lúc đã chùng.

Nhìn sợi trước tiên. Kéo căng một đoạn rồi thả, sợi phải bật lại gần như nguyên trạng. Sợi bản to chia lực tốt hơn sợi mảnh, nên với ghế ngoài trời thì chọn bản to.

Nhìn kiểu đan thứ hai. Đan chéo hình thoi và đan vòng cung giữ lực tốt hơn đan ngang song song, vì lực phân ra nhiều hướng thay vì dồn vào một chiều.

Nhìn khung thứ ba. Khung càng cứng thì sợi càng đỡ phải gánh. Khung sắt sơn tĩnh điện và khung nhôm ít biến dạng hơn khung gỗ mảnh. Khung gỗ vẫn dùng tốt, nhưng nên chọn loại thanh dày, và kiểm mối ghép mộng xem có khe hở không.

Cuối cùng là chỗ đặt. Chuyện bàn ghế dây dù bị chùng xảy ra sớm nhất ở dãy hứng nắng chiều. Nếu buộc phải kê chỗ đó thì tính chuyện che nắng, xem dù che nắng để chọn loại phù hợp.

HTT 1, kiểu đan chéo hình thoi chia lực ra nhiều hướng nên giữ độ căng lâu hơn

Khi nào căng lại và khi nào nên thay bộ ghế dây dù

Ranh giới giữa sửa và thay không nằm ở tuổi bộ ghế, nằm ở tình trạng sợi.

Khung còn tốt thì gần như lúc nào cũng nên giữ lại, vì phần đắt trong bộ ghế nằm ở khung và công đan chứ không ở sợi. Bạn có thể xem giá và mã đang có ở trang danh mục dây dù rồi so với chi phí đan lại xem cái nào lợi hơn.

Bộ dùng ba tới bốn năm mà chỉ lún nhẹ thì tiếc gì mà thay. Ngược lại bộ mới hơn một năm đã xù sợi thì phần lớn do sợi kém hoặc do chỗ đặt sai, thay bộ mới ở chỗ khác vẫn hơn là cứ căng đi căng lại.

Xưởng nhận căng lại và thay sợi cho cả bộ mua ở nơi khác, miễn kiểu đan còn dựng lại được. Bảo hành 12 tháng một đổi một áp dụng cho lỗi sản xuất trên hàng do xưởng đóng.

HTT 4, tông be phối cam, nệm và gối rời nên thay riêng được khi bạc màu

HTT 3, kiểu đan vòng cung, lực trải theo đường cong nên mặt ngồi ít lún giữa

HTT 2, nâu vàng phối nệm sọc, gối tựa giúp giảm lực dồn vào phần lưng đan